Do czego służy kompensacja ekspozycji

Na początku wytłumaczę znaczenie słowa ekspozycja. Ekspozycja w fotografii to inaczej naświetlenie. W wyniku naświetlania powstaje zdjęcie. W aparatach analogowych naświetlana jest klisza, natomiast w aparatach cyfrowych naświetlana jest matryca. Jednostką ekspozycji jest EV (Exposure Value).

Kompensacja ekspozycji służy do korygowania wartości ekspozycji wyznaczonej przez aparat. Za jej pomocą możemy rozjaśnić lub przyciemnić zdjęcie. Każdy aparat posiada wbudowany światłomierz, który mierzy światło fotografowanej sceny i odpowiednio dobiera parametry, tak aby ekspozycja była prawidłowa i zdjęcie wyszło odpowiednio naświetlone. Za pomocą kompensacji ekspozycji możemy wpływać na ekspozycję dobraną przez światłomierz aparatu. Kiedy ustawimy kompensację na plus rozjaśnimy zdjęcie a kiedy na minus przyciemnimy.

Większość aparatów pozwala na ustawienie kompensacji ekspozycji za pomocą specjalnego przycisku lub za pomocą opcji z poziomu menu aparatu. Sprawdzić w instrukcji obsługi swojego aparatu gdzie znajduje się taki przycisk lub opcja w menu.

Przycisk kompensacji ekspozycji D90

Przycisk kompensacji ekspozycji w Nikonie D90

Jak pisałem wcześniej kompensację możemy ustawić na plus lub na minus. Ustawiając kompensację na +1EV sprawimy, że zdjęcie wyjdzie dwa razy jaśniejsze niż bez ustawionej korekty. Ustawiając kompensację na -1EV sprawimy, że zdjęcie wyjdzie dwa razy ciemniejsze niż bez ustawionej korekty. W zależności od modelu aparatu będziesz mógł dokonać korekty nie tylko co pełny stopień ale także co 1/2 stopnia lub nawet co 1/3 stopnia w obu kierunkach. Pozwala to precyzyjniej korygować ekspozycję.

Ustawienie kompensacji ekspozycji sygnalizowane jest w aparatach w różny sposób. Może to być na przykład liczba wyświetlania na ekranie w postaci +1/2 lub -1/3.

Drabinka ekspozycji Canon A720

Drabinka kompensacji ekspozycji w Canonie A720

Kompensacja ekspozycji może także być przedstawiona w postaci tak zwanej „drabinki”. Jest to linia z naniesioną podziałką z zerem na środku i z liczbami na lewo i prawo. Zazwyczaj na lewo znajdują się wartości na minus a na prawo wartości na plus (piszę zazwyczaj ponieważ na w Nikonie jest odwrotnie ;) ) Ustawianie kompensacji powoduje przesuwanie się markera pod podziałką. Kiedy marker ustawiony jest na 0 to kompensacja jest wyłączona.

Drabinka kompensacji ekspozycji Nikon D90

Drabinka kompensacji ekspozycji w Nikonie D90

Poniżej możesz zobaczyć efekt użycia kompensacji ekspozycji. Dla tej konkretnej fotografowanej sceny użyłem kompensacji -2EV, -1EV, 0 (brak kompensacji), +1EV i +2EV.

Przykład kompensacji ekspozycji od -2EV do +2EV

Przykład zastosowania kompensacji ekspozycji od -2EV do +2EV

Kiedy i jak stosować kompensację ekspozycji

Pora napisać jak i kiedy należy stosować kompensację ekspozycji. Może się to wydawać dziwne ale należy ustawić dodatnią kompensację czyli rozjaśnić kiedy fotografujemy jasną scenę lub jasny obiekt oraz należy ustawić ujemną kompensację czyli przyciemnić kiedy fotografujemy ciemną scenę lub ciemny obiekt. Dlaczego właśnie tak? Powodem tego jest sposób w jaki działa światłomierz aparatu. Światłomierz zakłada, że wszystko co fotografujesz jest neutralnie szare. Stara się on tak dobrać parametry aparatu aby naświetlić scenę na średnią jasność, tak by scena była neutralnie szara.

Pokaże teraz ciekawy przykład. Wykonałem dwa zdjęcia samego tła. W pierwszym przypadku jest to białe tło, w drugim przypadku czarne. W aparacie nie wprowadzałem żadnej kompensacji ekspozycji, pozwoliłem światłomierzowi dobrać parametry naświetlania. Spójrz poniżej.

Tło białe i czarne bez kompensacji ekspozycji

Po lewej zdjęcie białego tła bez kompensacji ekspozycji. f/4.5 dla 1/200 s. Po prawej zdjęcie czarnego tła bez kompensacji ekspozycji. f/4.5 dla 1/10 s.

To co od razu rzuca się w oczy to to, że w obu przypadkach zdjęcie jest podobnie szare. Stało się tak ponieważ światłomierz za każdym razem ustawiał ekspozycję tak aby fotografowana scena wyszła neutralnie szara. Jednak teraz, kiedy potrafimy już przewidzieć zachowanie światłomierza możemy ustawić odpowiednią korektę. Dla pierwszej sceny z białym tłem musimy skorygować ekspozycję na plus. Światłomierz będzie dążył do neutralnej szarości ale my go poprawiamy ustawiając korektę. Dla drugiej sceny z czarnym tłem musimy skorygować na minus. Poniżej jeszcze raz obie sceny, tym razem z odpowiednią kompensacją ekspozycji.

Tło białe i czarne z kompensacją ekspozycji

Po lewej zdjęcie białego tła z kompensacją ekspozycji +2.3EV. Po prawej zdjęcie czarnego tła z kompensacją ekspozycji -2.7EV.

Możesz sam spróbować wykonać taki eksperyment. Spróbuj znaleźć białe i czarne tło i zrób zdjęcia bez ustawionej korekty a później postaraj się ustawić poprawną korektę. Porównaj zdjęcia. Jeżeli będziesz miał problemy ze złapaniem ostrości na jednolitym tle to ustaw ostrość manualnie.

Na koniec przykład konkretnego użycia. Zdjęcie poniżej przedstawia żółty samochodzik na białym tle. Najpierw wykonałem zdjęcie bez ustawionej kompensacji ekspozycji. Aparat sam dobrał parametry według swojego uznania. Jak widać poniżej tło wyszło szare a samochodzik ciemny.

Zdjęcie jasnej sceny bez kompensacji ekspozycji

Zdjęcie jasnej sceny bez kompensacji ekspozycji. f/4.5 dla 1/160 s.

Ustawiłem kompensację ekspozycji na +1.3EV i jeszcze raz zrobiłem zdjęcie. Teraz tło wyszło jaśniejsze a samochodzik ma właściwy żółty kolor.

Zdjęcie z dodatnią kompensacją ekspozycji

Zdjęcie jasnej sceny po wprowadzeniu kompensacji ekspozycji +1.3EV. f/4.5 dla 1/60 s.

I jeszcze jeden przykład. Czarny telefon na czarnym tle. Najpierw bez ustawionej kompensacji ekspozycji.

Zdjęcie ciemnej sceny przed kompensacją ekspozycji

Zdjęcie ciemnej sceny przed kompensacją ekspozycji. f/4.5 dla 1/6 s.

A teraz po ustawieniu kompensacji na -1.3EV.

Zdjęcie z ujemną kompensacją ekspozycji

Zdjęcie ciemnej sceny po wprowadzeniu ujemnej kompensacji ekspozycji -1.3EV. f/4.5 dla 1/15 s.

Jak widzisz po ustawieniu ujemnej kompensacji telefon na zdjęciu uzyskał swój prawidłowy czarny kolor.

Podsumowanie

  • Kompensacja ekspozycji służy do korygowania wartości ekspozycji wyznaczonej przez aparat.
  • Za pomocą kompensacji ekspozycji możemy rozjaśnić lub przyciemnić zdjęcie.
  • Wprowadzamy dodatnią kompensację (rozjaśniamy) gdy fotografujemy jasną scenę lub jasny obiekt.
  • Wprowadzamy ujemną kompensację ekspozycji (przyciemniamy) gdy fotografujemy ciemną scenę lub ciemny obiekt.

 

2 myśli nt. „Do czego służy kompensacja ekspozycji

  1. Bardzo dziękuję :) te wiadomości są dla mnie mnie bardzo wazne. ciągle nie umiem zrobić fotki np. krzewu róży w jej naturalnych barwach. Cały fotografowany obraz mam za jasny..trawa szara, kwiaty z minimalnym kolorem…ech….zaraz spróbuję wykorzystać tę korektę kompensacji, może to coś pomoże. Dziękuję serdecznie. L.:)

Dodaj komentarz